معرفی
آبنبات بجنورد که بیشتر با نام شکرپنیر شناخته میشود، یکی از شناختهشدهترین سوغات خراسان شمالی است. این آبنبات خوشطعم و سبک، نسل به نسل در خانوادههای بجنوردی تهیه شده و امروز به یکی از معتبرترین سوغات ایرانی تبدیل شده است. محبوبیت شکرپنیر نهتنها به دلیل طعم فوقالعاده آن، بلکه به خاطر اصالت، قدمت و کیفیت مواد اولیه است.
تاریخچه شکرپنیر
بر اساس گفتههای قدیمی، شکرپنیر حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ سال قدمت دارد. این شیرینی ابتدا در بجنورد و روستاهای اطراف توسط استادکاران آبنباتپزی به صورت سنتی تهیه میشد. در گذشته برای پذیرایی از مهمانان و حتی در مراسم مذهبی و جشنها از شکرپنیر استفاده میکردند.
دلایل محبوبیت تاریخی شکرپنیر:
- سبک و قابل نگهداری
- حمل آسان برای مسافران
- طعم طبیعی بدون افزودنیهای مصنوعی
- امکان تهیه با طعمهای دارویی مثل هل، زنجبیل و دارچین
چرا به آن شکرپنیر میگویند؟
اسم “شکرپنیر” از ترکیب شکر + پنیر میآید؛ البته این شیرینی هیچ شباهت ظاهری یا طعمی به پنیر ندارد. دلیل این نامگذاری:
- بافت نرم و سفید و حفرهدار آبنبات شبیه بافت پنیرهای قدیمی بوده
- و در گذشته به آن «شکری که مثل پنیر نرم است» میگفتند
به مرور زمان این نام بهصورت رسمی جا افتاد.
مواد اولیه آبنبات بجنورد
شکرپنیر از مواد بسیار سادهای تولید میشود اما راز اصلی آن مهارت استادکار و نحوه جوشاندن شکر است.
مواد پایه عبارتاند از:
- شکر سفید
- آب
- گلوکز
- اسانس طبیعی (هل، زعفران، پونه، زنجبیل و …)
طعمهای رایج شکرپنیر بجنورد
کارخانهها و کارگاههای معتبر به مرور طعمهای متنوعی تولید کردهاند:
- آبنبات ساده
- هل
- زنجبیل
- نارگیل
- زعفران
- پونه
- دارچین
- گلمحمدی
- مخلوطهای خاص برندها (مثل ترکیب هل+زعفران)
ویژگیهای آبنبات بجنورد اصل
برای تشخیص شکرپنیر مرغوب باید به چند نکته توجه کرد:
- ترد و شکننده باشد
- شفاف و یکدست
- چسبنده یا مرطوب نباشد
- طعم طبیعی و بدون تلخی داشته باشد
- در دهان سریع حل شود
- عطر هل یا طعم اصلی کاملاً محسوس باشد
کارگاههای قدیمی بجنورد، فرمول خاصی دارند که باعث کیفیت بالا و محبوبیت زیاد آنها شده است.
ارزش غذایی
شکرپنیر یک انرژیزای سریع است و معمولاً برای:
- میانوعده
- پذیرایی
- مصرف همراه چای
- کمک به تنظیم قند خون در پایین افتادگی قند
استفاده میشود.
البته افراد دیابتی باید با احتیاط مصرف کنند.
آبنبات بجنورد یا شکرپنیر یکی از اصیلترین سوغات ایران است که با تاریخچهای طولانی و طعمی فراموشنشدنی، جای خودش را در سفرهها و خاطرات مردم باز کرده است. سادگی در مواد اولیه و مهارت استادکاران باعث شده این شیرینی همچنان محبوب باقی بماند.
